hits counter
สถานีดับเพลิงและกู้ภัยบางเขน
Google
กฎกระทรวง กำหนดมาตรฐานในการบริหาร จัดการ และดำเนินการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานเกี่ยวกับการป้องกันและระงับอัคคีภัย พ.ศ. ๒๕๕๕
จัดลำดับบทความ
>> หน้าหลักของบทความ >> ความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับอัคคีภัย >> การใช้ก๊าซหุงต้ม
การใช้ก๊าซหุงต้ม

ก๊าซหุงต้มเป็นเชื้อเพลิงที่ไวไฟมาก ถูกเก็บไว้ในภาชนะ โดยการอัดให้เป็นของเหลว ภายใต้ความดันสูง ภาชนะและอุปกรณ์ จึงต้องรับแรงดันของก๊าซได้โดยปลอดภัย ดับนั้น จึงควรมีความรู้เกี่ยวกับอุปกรณ์ และวิธีการใช้ก๊าซอย่างถูกวิธี

อัคคีภัยจากก๊าซเกิดขึ้นได้เมื่อ

  • มีก๊าซรั่ว
  • ผสมกับอากาศ
  • มีเปลวไฟ หรือ ประกายไฟ
เหตุการณ์ทั้ง 3 อย่างนี้ หากเกิดขึ้นต่อเนื่องกัน จะทำให้เกิดไฟไหม้ และอาจมีการระเบิด

การป้องกันก๊าซรั่ว

  1. เลือกใช้ถังก๊าซ อุปกรณ์ และท่อก๊าซให้ได้มาตรฐาน
  2. ภายหลังการใช้ ให้ปิดวาล์วที่ถัง และที่เตาก๊าซ
  3. หมั่นตรวจสอบบริเวณข้อต่ำของอุปกรณ์ และท่อก๊าซ โดยใช้น้ำสบู่ลูบ เพื่อให้มั่นใจว่าไม่มีรอยรั่ว

การเลือกใช้ถังก๊าซหุงต้ม อุปกรณ์ และท่อก๊าซ

  • ถังก๊าซหุงต้ม
    • ต้องเลือกใช้ถังก๊าซหุงต้ม ที่มีตราเครื่องหมายของผู้ค้าถังก๊าซ
    • ต้องมีซีลผนึกบนวาล์วหัวถัง
    • ต้องมีเดือน ปี ที่ทำการทดสอบถังครั้งสุดท้ายไม่เกิน 5 ปี
    • ต้องมีข้อความ "อันตราย ห้ามกลิ้ง ห้ามกระแทก" เขียนไว้ที่ตัวถัง
    • ต้องบอกน้ำหนักถังอย่างชัดเจน
    • ต้องไม่บุบ ไม่บวน ไม่เป็นสนิม หรือผุกร่อน

     

  • เครื่องปรับความดันก๊าซ (เร็กกูเลย์เตอร์)
    • ต้องเป็นชนิดแรงดันต่ำ
    • ต้องเป็นชนิดที่ใช้กับก๊าซโดยเฉพาะ ซึ่งสังเกตได้ โดยมีตัวอักษร "LPG" ประทับตราไว้
    • ต้องเลือกใช้เครื่องปรับความดัน ที่แข็งแรงและทนทาน
    • เมื่อติดตั้งเข้ากับวาล์วหัวถังแล้ว ต้องมั่นใจว่าแนบสนิท และไม่มีรอยรั่ว ซึ่งทดสอบได้ โดยใช้น้ำสบู่ลูบตรงข้อต่อนั้น
    • ไม่ควรปรับแต่งเครื่องปรับความดันก๊าซด้วยตนเอง

     

  • ท่ออ่อน/เข็มขัดรัดท่อ
    • ควรใช้สายยาง หรือสายพลาสติกชนิดหนา มีการเสริมเส้นใยเพิ่มความแข็งแรง ไม่หักงอง่าย และเป็นชนิดที่ใช้กับก๊าซโดยเฉพาะ
    • ความยาวของท่ออ่อนที่ใช้ ควรยาวประมาณ 1.5-2.0 เมตร
    • ท่ออ่อนต้องใช้เข็งขัดรัดท่ด ซึ่งเป็นโลหะที่มีความแข็งแรงเพียงพอ และไม่เป็นสนิมง่าย

จะทำอย่างไรเมื่อก๊าซรั่ว

  • เมื่อก๊าซรั่วจะได้กลิ่นเหม็นของก๊าซ
  • รีบปิดวาล์วก๊าซที่หัวถังและที่เตาก๊าซ
  • ห้ามเปิดหรือปิดอุปกรณ์ไฟฟ้าทุกชนิดโดยเด็ดขาด
  • ดับเปลวไฟ และห้ามทำให้เกิดประกายไฟในบริเวณใกล้เคียง
  • เปิดประตูหน้าต่างทุกบาน เพื่อระบายก๊าซออกโดยเร็ว ห้ามใช้พัดลมช่วยระบายอากาศโดยเด็ดขาด ควรใช้พัดไล่ก๊าซออกไป
  • ตรวจสอบหารอยรั่ว โดยใช้น้ำสบู่

วิธีตรวจสอบหารอยรั่วที่ถังก๊าซ

  • ใช้น้ำสบู่ตามบริเวณข้อต่อของถังก๊าซ วาล์ว อุปกรณ์ปรับความดัน และท่อก๊าซ
  • หากก๊าซรั่ว จะมีฟองก๊าซปุดขึ้นมาบริเวณที่รั่ว
กรณีที่ถังก๊าซรั่ว ให้ยกถังไปไว้ในที่โล่งแจ้ง และห้ามมีเปลวไฟ หรือประกายไฟในบริเวณนั้น

การตั้งถังก๊าซ

  • ต้องตั้งถังก๊าซบนพื้นที่ราบและแข็ง ไม่ทำให้ถังเอียงหรือล้ม และควรห่างจากเตาก๊าซประมาณ 1.5-2.0 เมตร
  • การตั้งถังก๊าซ ต้องเป็นบริเวณที่เคลื่อนย้ายเข้าออกสะดวก และมีการะบายอากาศดี
  • ไม่ควรตั้งถังก๊าซในห้องใต้ดิน หรือพื้นที่ที่ต่ำกว่าระดับพื้นดิน เนื่องจากก๊าซหนักกว่าอากาศ หากเกิดการรั่วของก๊าซ จะสะสมอยู่ในดินที่ต่ำ และไม่ควรตั้งถังก๊าซในที่ที่เปียกชื้น เพราะอาจจะทำให้เกิดสนิม และผุกร่อนได้

ลำดับการใช้ก๊าซอย่างถูกต้อง

  • เปิดวาล์วที่ถังก๊าซหุงต้ม หากเป็นวาล์วแบบก๊อกน้ำ ควรหมุนไม่เกิน 2 รอบ
  • ให้จุดไฟรอที่เตาก่อน แล้วจึงเปิดวาล์วที่เตาก๊าซ แต่ในกรณีที่เตาก๊าซมีระบบการจุดแบบอัตโนมัติ หากเปิดแล้วไฟไม่ติด อย่าเปิดซ้ำติดต่อกันหลาย ๆ ครั้ง เพราะอาจจะเกิดการสะสมของก๊าซจำนวนมาก
  • หลังจากเลิกใช้ก๊าซแล้ว ต้องปิดวาล์วที่เตาก๊าซ และถังก๊าซหุงต้มให้สนิท
  • หมั่นทำความสะอาดเตาก๊าซ และตรวจสอบอุปกรณ์ก๊าซอยู่เสมอว่าชำรุดหรือไม่

การระงับอัคคีภัย

  • ควรมีเครื่องดับเพลิง ที่สามารถดับเพลิงที่เกิดจากก๊าซได้ เช่น เครื่องดับเพลิงชนิดผงเคมีแห้ง หรือชนิดคาร์บอนไดออกไซด์ ฯลฯ ติดตั้งในที่ที่สามารถหยิบใช้ได้ง่ายเมื่อเกิดเพลิงไหม้
  • หมั่นตรวจสอบเครื่องดับเพลิงว่า ไม่อุดตัน และสามารถใช้งานได้ตลอดเวลา
  • ฝึกหัดวิธีใช้เครื่องดับเพลิง
  • กรณีที่เกิดไฟลุกที่ถังก๊าซ ให้ใช้เครื่องดับเพลิงชนิดผลเคมีแห้ง หรือชนิดคาร์บอนไดออกไซด์ดับเพลิง และรีบสกัดการรั่วไหลของก๊าซ

ข้อห้าม

  • ห้ามนำถังก๊าซหุงต้มไปใช้แทนถังก๊าซรถยนต์
  • ห้ามนำถึงก๊าซไปเติมที่สถานีบริการ
  • ห้ามกลิ้ง ห้ามกระแทกถังก๊าซ